การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการวัดและประเมินผลการศึกษาของสถาบันการศึกษาไทย
APPLICATION OF BUDDHIST PRINCIPLES IN THE ASSESSMENT AND EVALUATION OF THAI EDUCATIONAL INSTITUTIONS
Abstract
บทความวิชาการนี้มีวัตุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักการของพุทธศาสนาในการประเมินผลของสถาบันการศึกษาไทย จากการศึกษาพบว่า การผสมผสานที่โดดเด่นระหว่างจิตวิญญาณและวิชาการ รวมทั้งแนวทางที่สามารถเสริมสร้างความลึกซึ้งในการเรียนรู้และพัฒนาคุณธรรมของผู้เรียน การนำหลักพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ไม่เพียงแต่จะช่วยพัฒนาคุณภาพการศึกษา แต่ยังเป็นการสร้างสังคมที่มีความสมดุลและมีความสุขยิ่งขึ้น ดังนั้น ระบบการศึกษาไทยมุ่งมั่นที่จะผลิตบุคคลที่มีความรอบรู้ การบูรณาการ หลักการเหล่านี้จึงถูกมองว่าเป็นการตอบสนองที่สำคัญต่อความท้าทายทางการศึกษาในปัจจุบัน การศึกษาในสังคมไทยมีความสำคัญทั้งในเชิงสังคมและวัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทที่สถาบันการศึกษาไม่ได้มุ่งเน้นเฉพาะการพัฒนาทางวิชาการเท่านั้น แต่ยังต้องพัฒนาคุณธรรมและจริยธรรมของผู้เรียนควบคู่กันไปด้วย กระบวนการวัดและประเมินผลในปัจจุบันเน้นไปที่ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในวิชาการเป็นหลักซึ่งไม่ครอบคลุมต่อการพัฒนาคุณธรรมและจิตสำนึกของผู้เรียน ด้วยเหตุนี้ การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมจึงเป็นแนวทางที่มีความสำคัญในการปรับปรุงกระบวนการวัดและประเมินผลให้สอดคล้องกับความเป็นจริงของการพัฒนาผู้เรียนในทุกมิติ
This article investigates the integration and application of core Buddhist principles in the evaluation framework of Thai educational institutions. The study identifies a significant synthesis where spiritual wisdom and academic rigor converge, presenting an approach capable of fostering deeper learning and comprehensive moral development among students. The implementation of these Buddhist tenets is argued to be crucial, not only for enhancing the quality of education but also for cultivating a more balanced and flourishing society. Given that the contemporary Thai education system is mandated to produce holistically developed individuals, the integration of these principles is viewed as an essential response to current educational challenges. Current standard measurement and evaluation processes primarily focus on academic achievement, often neglecting the equally vital aspects of students' moral consciousness and ethical growth. Consequently, this study proposes that the systematic application of Buddhist principles offers a crucial pathway for refining assessment methodologies to achieve genuine congruence with the goal of holistic learner development across all dimensions.
References
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย จำกัด.
นันท์นภัส พิมพ์กรกิติกุล. (2022). แนวทางการทำงานเป็นทีมในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2. วารสารพุทธสังคมวิทยา. 7(4). 1-10.
ประเวศ วะสี. (2560). ความสำคัญของการบูรณาการธรรมะในการศึกษา. กรุงเทพฯ : มูลนิธิเสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2549). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุง และขยายความ. (พิมพ์ครั้ง ที่ 11). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์บริษัท สหธรรมมิก จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 36). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
ลักขณา สริวัฒน์. (2553). จิตวิทยาการทำงานในชุมชน. มหาสารคาม : ธนภรณ์การพิมพ์.
สมศักดิ์ บุญปู่. (2558). การพัฒนาการศึกษาพุทธศาสนาในประเทศไทย. พระนครศรีอยุธยา : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. New York : Longman.
Jones, M. E. (2013). Buddha’s beacon & the long shadow of Thai culture: Spirituality and education in Thailand. In Watson, J., de Souza, M. & Trousdale, A. (Eds.), Global Perspectives on Spiritual Education. New York, NY : Routledge, Taylor and Francis.
