การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1

DEVELOPMENT OF A PROGRAM TO ENHANCE DIGITAL LEADERSHIP OF TEACHER OF THE MAHASARAKHAM PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 1

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำดิจิทัลของครู และเพื่อสร้างและประเมินโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1 ใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสานโดยแบ่งการวิจัยออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 เป็นการศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำดิจิทัลของครู กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ครู จำนวน 295 คน ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ และระยะที่ 2 เป็นการสร้างและประเมินโปรแกรม ผู้ให้ข้อมูลในการศึกษาวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศของภาวะผู้นำดิจิทัลได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด จำนวน 5 คน และประเมินโปรแกรม จำนวน 5 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของโปรแกรมฯ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น

ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำดิจิทัลของครูโดยรวมอยู่ ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำดิจิทัลของครู โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความต้องการจำเป็นเรียงลำดับค่าดัชนีจากมากไปน้อย ได้แก่ ความรู้ดิจิทัล วิสัยทัศน์ดิจิทัล การสื่อสารดิจิทัล ความร่วมมือดิจิทัล ส่วนโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำดิจิทัลของครู ประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา วิธีการพัฒนา การวัดและประเมินผล โดยเนื้อหาของโปรแกรม ประกอบด้วย 4 Module ได้แก่ วิสัยทัศน์ดิจิทัล ความรู้ดิจิทัล ความร่วมมือดิจิทัล และการสื่อสารดิจิทัล ส่วนผลการประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของโปรแกรมอยู่ในระดับมากที่สุดทั้ง 2 รายการ

This research aimed to study the current status, desired status, and essential needs of digital leadership among teachers, as well as to develop and evaluate a program designed to enhance digital leadership for teachers under the Mahasarakham Primary Educational Service Area Office 1. A mixed-methods approach was employed, consisting of two phases. Phase 1 focused on examining the current and desired status and identifying the essential needs of teachers’ digital leadership. The sample of 295 teachers selected through stratified random sampling. Phase 2 involved the development and evaluation of the enhancement program. Key informants for identifying best practices in digital leadership included five qualified experts, and another five experts were engaged to evaluate the program. Research instruments comprised questionnaires, semi-structured interviews, and evaluation forms assessing the program’s suitability and feasibility. Data were analyzed using mean, standard deviation, and an index of essential needs.

The findings showed that the current status of digital leadership was at a moderate level, while the desired status was at the highest level. The essential needs, ranked by index value, included digital knowledge, digital vision, digital communication, and digital collaboration. The program consisted of four modules: digital vision, digital knowledge, digital collaboration, and digital communication. The evaluation results indicated that the program’s suitability and feasibility were at the highest level.