แนวคิดเรื่องวิญญาณในพระพุทธศาสนา - แพงทรัพย์, สฤษฎ์; ญาณิสฺสโร, พระมหาเส็ง (วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 2018)
วิญญาณสภาพรับรู้อารมณ์ทางทวารต่างๆ เช่น ทางตา ได้แก่ การเห็น ทางหู คือ การได้ยิน  เรียกว่า วิญญาณ เมื่ออายตนะภายในและภายนอกมากระทบกันก็จะเกิดวิญญาณ เช่น ตากระบทรูป วิญญาณรู้แจ้งในรูป ฯลฯ และสถานภาพของวิญญาณนี้ไม่เที่ยง มีการเกิดดับติดต่อกันตลอดเวลาโดยไม่ขาดสาย สืบสันตติอย่างนี้เรื่อยไป ส่วนวิญญาณหรือจิตที่เป็นนามธรรมนั้น เป็นบ่อเกิดของรูปธรรม เช่น ร่างกาย ฯลฯ ตราบใดที่ยังมีวิบากกรรมอยู่ วิญญาณก็จะมีการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ แต่ถ้าวิญญาณได้รับการฝึกพัฒนาจนบรรลุอรหันต์ วิญญาณนั้นก็จะไม่มีการเวียนว่ายตายเกิดอีก