รูปแบบและกระบวนฟ้อนในงานบุญบวชควายหลวง - วงษาหาราช, หนึ่งฤทัย; แวงวรรณ, สุขสันติ; สายทองคำ, จินตนา (วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 2023)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาที่มารูปแบบและองค์ประกอบในงานบุญบวชควายหลวงและเพื่อวิเคราะห์รูปแบบกระบวนฟ้อนในงานบุญบวชควายหลวงบ้านแมดอำเภอเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ กลุ่มผู้ปฏิบัติหน้าที่ในพิธีกรรมบวชควายหลวง ผู้ที่เป็นปราชญ์ท้องถิ่น ผู้เชี่ยวชาญด้านฟ้อนอีสาน ผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีอีสาน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสังเกตและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการพรรณนาวิเคราะห์             ผลการวิจัยพบว่า งานบุญบวชควายหลวงเป็นงานประเพณีที่สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่สมัยโบราณและนิยมจัดขึ้นในช่วงบุญเดือนหกของทุกปีซึ่งเกิดจากชาวบ้านมีความเชื่อว่าการจัดงานถวายแก่เจ้าพ่อโฮงแดงจะทำให้ชาวบ้านอยู่เย็นเป็นสุขในการทำพิธีนั้นมีผู้ประกอบพิธีฟ้อนถวาย จำนวน              2 คน ศัพท์ชาวบ้านเรียกว่า“ควายหลวงใหญ่”มีหน้าที่หลักในงานและควายหลวงน้อยเป็นเตรียมพร้อมสำหรับการเป็นควายหลวงใหญ่ในอนาคตกรณีเมื่อควายหลวงใหญ่ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้หรือว่าเสียชีวิตจะเป็นควายหลวงน้อยขึ้นมาแทนและรูปแบบกระบวนฟ้อนพบว่ากระบวนการฟ้อนของควายหลวงมีลักษณะเลียนแบบอากัปกิริยาของสัตว์ (ควาย) ซึ่งเรียกว่า “ท่าหากินหญ้า”โดยควายหลวงใหญ่มีท่าเฉพาะที่แตกต่างจากควายหลวงน้อยทั้งหมด 8 ท่า เนื่องจากควายหลวงใหญ่เป็นผู้ฟ้อนหลักของงานบุญบวชควายหลวงจึงทำให้มีท่าฟ้อนและขั้นตอน ในการประกอบพิธีมากกว่าควายหลวงน้อยและเป็นการถ่ายทอดกระบวนการฟ้อนมาจากบรรพบุรุษตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบันผู้วิจัยจึงได้วิเคราะห์ข้อมูลและเก็บรวบรวมข้อมูลสำคัญเป็นลายลักษณ์อักษรให้เกิดข้อมูลเชิงประจักษ์และเพื่อประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจได้ศึกษาต่อไป