ศึกษาแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในอนาถปิณฑิโกวาทสูตร

A Study of Insight Meditation Practice Appearing in Anathāpinฺdikovāda Sutta

  • นางพาณี เครือไทย

Abstract

บทคัดย่อ
           การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษา เนื้อหาหลักธรรมในอนาถปิณฑิโกวาทสูตร 2) ศึกษา แนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในอนาถปิณฑิโก วาทสูตร โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพภาคเอกสาร (Qualitative Research) จากการศึกษาพบว่า
          1.อนาถปิณฑิโกวาทสูตร มีเนื้อหาโครงสร้าง บรรยายถึงบุคคล และหลักธรรมว่าด้วยการคลาย ความยึดมั่นในอายตนะภายใน 6 อายตนะภายนอก 6 วิญญาณ 6 สัมผัส 6 เวทนา 6 ธาตุ 6 ขันธ์ 5 อรูปฌาน 4 โลกนี้ โลกหน้า และอารมณ์ที่รับรู้ทาง อายตนะ 6
          2.หลักการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในพระสูตรนี้ ว่าโดยรวมแล้วสรุปลงในสติปัฏฐาน 4 คือ การใช้สติ เป็นฐานในการพิจารณาไปในกาย เวทนา จิตและ ธรรม โดยมี วิปัสสนาภูมิ 6 หรือ รูปกับนาม เป็น อารมณ์ของวิปัสสนา ประกอบกับโพธิปักขิยธรรม 37 ซึ่งมีแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนา โดย พิจารณาผัสสะที่กระทบกับอายตนะภายใน และเป็น เหตุให้เกิดทุกข์ เช่นตาเห็นรูป เกิดจักขุวิญญาณ ก่อ ให้เกิดความรู้สึกคือเวทนาสุข ทุกข์ หรือเฉยๆ สิ่งที่ กระทบเป็นธาตุที่ประกอบ เมื่อมีความรู้สึกในธาตุ เกิดอุปาทานความยึดมั่นถือมั่น เมื่อผู้ปฏิบัติเห็นชอบตามความเป็นจริงว่า ไม่ว่าจะยืน เดิน นั่ง นอน และทำอากัปกิริยาใดๆ มีเพียงธาตุ 4 ที่มาประชุม กัน โดยปราศจากความเป็นตัวตน เรา เขา ผู้ปฏิบัติ ย่อมไม่ติดใจธาตุใดธาตุหนึ่งว่า เป็นเรา เป็นของเรา ย่อมปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่นอย่างเด็ดขาด


Abstract
           This study has the objectives for: 1) to study the doctrine and dhamma taught in Anathāpinฺdikovāda Sutta, 2) to study Vipassana meditation practice as taught in Anathāpindikovāda Sutta. This research is a Qualitative Research. From the study, it found that: 
           1.Anathāpindikovāda Sutta stated the dhamma principles about the releasing of clinging from the internal six sense-organs, the external six sense-objects, the six consciousness, the six contacts, the six feelings, the six elements, the five aggregates, the four absorptions of the formless sphere, this world next world, and the six sense fields
          2.The vipassana meditation practice as taught in the Theravada Buddhism in conclusion falls in the Four Foundation of Mindfulness. The way of practicing is to mindful or contemplate of body feelings mind and mind-objects. There are 6 sets of conducts to be handled in the practice which are called Vipassana grounds. or matters and mind together with the thirty-seven qualities contributing to enlightenment. The insight meditation practice appearing in. Anathāpindikovāda Sutta has clearly stated that sufferings start from the eyes ears nose tongue body mind and the form which arouses consciousness of the seeing. Because of the contacting between the eyes and the matters ,the eyes consciousness arise. These three caused Phassa or contact which marks the beginning point of sufferings that causes feeling (vedana) which could be good bad or equanimity. Because of feelings then craving,clinging arise. When the meditator realizes the truth that either standing walking sitting lying and doing any thing there are only the gathering of the four elements with nonself, the meditator will not seize to any element that it is a self and then clinging could be definitely extinguished. 

Author Biography

นางพาณี เครือไทย

นิสิตปริญญาโท สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเข
ตบาฬีศึกษาพุทธโฆส

Published
2018-02-20
How to Cite
เครือไทย, นางพาณี. ศึกษาแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในอนาถปิณฑิโกวาทสูตร. วารสาร บัณฑิตศาส์น, [S.l.], v. 14, n. 2, p. 27-35, feb. 2018. Available at: <http://ojs.mbu.ac.th/index.php/ju/article/view/56>. Date accessed: 18 feb. 2019.