ศึกษาการเจริญวิปัสสนาภาวนาเพื่อการกำจัดกามราคะ ในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท

A Study of Vipassana Meditation for Getting Rid of Sensuality in Buddhist Doctrine

  • พระมหาประสิทธิ์ชัย ปณฺฑิโต (คำดี)

Abstract

บทคัดย่อ
        วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อ ศึกษากามราคะที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เถรวาท 2) เพื่อศึกษาหลักการเจริญวิปัสสนาตาม หลักมหาสติปัฏฐานสูตร 3) เพื่อศึกษาการเจริญ วิปัสสนาภาวนาเพื่อการกำจัดกามราคะ โดยศึกษา ข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา คัมภีร์ ปกรณวิเสส วิสุทธิมรรค เอกสารทางวิชาการ และ ตำราอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า
        คำว่า “กามราคะ” แบ่งออกเป็น 2 คำ คือ กาม กับ ราคะ คำว่า กาม แปลว่า ความอยาก ความ ต้องการ ความปรารถนาความใคร่ ส่วนความหมาย ของราคะ หมายถึง ความกำหนัด ความยินดีในกาม ความติดใจในอารมณ์ รวมความว่า สภาพที่มีความ พอใจในกิเลสกาม และวัตถุกามชื่อว่ากามราคะ สาเหตุการเกิดกามราคะเพราะอาศัยปัจจัยภายนอก และปัจจัยภายใน ปัจจัยภายนอก ได้แก่ วัตถุกาม และสุภนิมิต ส่วนปัจจัยภายใน ได้แก่ กิเลสกาม และอโยนิโสมนสิการ กามราคะเมื่อเกิดขึ้นในจิตใจ จิตจะซัดส่ายไปมา และทำจิตให้เหี่ยวแห้ง คือ ถูก ราคะบีบ คั้นแล้วก็จะแสดงออกมาทางด้านกายภาพ เพื่อให้ตอบสนองความต้องการในรูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ เนื่องจากมีความยินดี ความเพ่งเล็ง มี จิตปฏิพัทธ์ในรูป เสียง กลิ่น รส และผัสสะ ไฟแห่ง ราคะนี้จะเผาลนหมู่สัตว์ผู้ตกอยู่ในอำนาจตลอดทั้ง ภพนี้ และภพหน้าจนกว่าจะได้บรรลุปริญญากิจ และ ปริหานกิจ
       การเจริญวิปัสสนาตามหลักมหาสติปัฏฐาน สูตรมีเป้าหมายสำคัญ คือ การตั้งสติสัมปชัญญะ เพื่อเพียรพิจารณากาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อ การกำจัดอภิชฌา และโทมนัสในโลกให้ได้ โดยแยก พิจารณาเป็น 4 ประการ คือ กายานุปัสสนาสติปัฎ ฐาน เวทนานุปัสสนาสติปัฎฐาน จิตตานุปัสสนาสติ ปัฎฐาน ธัมมานุปัสสนาสติปัฎฐาน
       การเจริญวิปัสสนาภาวนาเพื่อการกำจัดกาม ราคะ คือ การเจริญจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน เพื่อ การกำหนดรู้ราคะ สมดังที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ใน มหาสติปฎั ฐานสูตรวา่ จิตมีราคะก็รูว้ า่ จิตมีราคะ โดย การกำหนดรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ ผ่านการรับรู้ทางทวาร 6 โดยไม่มีการปรุงแต่งใดๆ ทั้งสิ้น การมีสติตามรู้จิตดังกล่าวมานี้ ย่อมส่งผลให้ ผู้ปฏิบัติ เห็นการเกิดดับของจิตได้ ผู้เห็นความเกิด ดับของจิตอย่างนี้ ย่อมจะเกิดสติระลึกรู้ มีเพียงจิต ที่รับรู้อารมณ์ไม่มี บุคคล เรา เขา บุรุษ สตรี ย่อม ปราศจากความยึดมั่นถือมั่นในโลก คือ อุปาทานขันธ์


Abstract
        This thesis is of 3 objeictives ,namely: 1.To study the kāmarāga appearing in Theravāda Buddhist Scriptures, 2. To study the development of the Insight Meditation According the principles of MahāSatipatthā Sutla. 3. To study the development of Insight Meditation to get rid kāmarāga This research is the study of The Three Baskets, The commentarics, the Sub commentarics, the Pakaraṇa-Visesa Scripture, Visuddhiṃagga and the academic documents and other related texts.The mentioned documents are brought to be composed and explained in the type of descriptiom. 
         From the study, it is found that the word kāmarāga is divided in to 2 words: Kāma and Rāga. The 2 words Kāma means: the wish, the need, the desire. The term “rāga” means the pleasure in the sexual intercourse which means the temperamentalillusion. That means that state of be pleased with Kilesakāma, Vatthukāma, both are which are called kāmarāgas. The causer of the arising of kāmarāgaare the outside factors are: Vatthis- Kāma and Subha-Nimittas. The Inside Factors: Kilesa- Kāmas and Ayonisomanasikāras. When Kāmarāga arise in the mind, the mind will move here and there and will be dry. When Rāga disturbs every body, the manner of Rāga will appear in every human beings body. Rāga causes wisher for the form, the sound, the smell, the taste and the touch to to arise. When one is of the pleasure with the form, the sound, the smell, the taste, and the touch, one will be in trouble. Both in this world and in the next one. Up to attaining Pariῆῆākicca and Pahākicca up to attaing The Path, the Fruit and Nibbāna.
        The development of Satipatthāna is of 4 important targets: 1. To be of the mindfulness for Considering the body, the feeling, the mind and the Dhammas. To be Able to get rid of Avijjā, and Domanassa in the world. Mahāsatipa-Hlānas are of 4 types; namely: Kāyānupassanā, Vedanānupassanā, Cittānussanā and Dhammāpassanā.
       To clevelot the Insight Meditation is to know Rāga as said by the Buddha in Satipatthāna Sutla as: When the mind if of Rāga. By fixing the mind toknow the form, The smell, the taste, the touch and the mental temperament. Most of the temperaments are attracted in the six door. 
       To be of the mindfulness to know the mind according to the fact, causes the Practiser to know the arising the extinguishing of the temperaments. Those who know This truth will be be of the mindfulness to know the arising temperament. The mind which realizes the temperaments of being nonsell is free from the acttackment to the world and to the Upādānakhandhas.

Author Biography

พระมหาประสิทธิ์ชัย ปณฺฑิโต (คำดี)

พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิปัสสนาภาวนา
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

Published
2018-02-19
How to Cite
ปณฺฑิโต (คำดี), พระมหาประสิทธิ์ชัย. ศึกษาการเจริญวิปัสสนาภาวนาเพื่อการกำจัดกามราคะ ในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท. วารสาร บัณฑิตศาส์น, [S.l.], v. 13, n. 1, p. 96-102, feb. 2018. Available at: <http://ojs.mbu.ac.th/index.php/ju/article/view/28>. Date accessed: 20 july 2019.