แนวทางการพัฒนาปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนบาลี สำนักเรียนดีเด่นหนกลาง โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธรรมกาย - บุสโร, สิรินุช; ศิริวรรณ, อินถา; เรืองสังข์, ระวิง (วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 2022)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนบาลี 2. ศึกษาแนวทางการพัฒนาปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนบาลี สำนักเรียนดีเด่นหนกลาง 3. เสนอแนวทางการพัฒนาปัจจัยที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์การเรียนของนักเรียนบาลี สำนักเรียนดีเด่นหนกลาง โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธรรมกาย และประชากรที่ใช้วิจัย ได้แก่ นักเรียนนักเรียนบาลีชั้นประโยค 1-2 ถึง ประโยค ป.ธ.9 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธรรมกาย ปีการศึกษา 2564 รวมทั้งสิ้น 622 รูป/คน โดยใช้สถิติคือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 242 รูป/คน             ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจัยด้านผู้เรียน ด้านโรงเรียน ด้านผู้สนับสนุนมีภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2. ศึกษาแนวทางการพัฒนา 3 ด้าน คือ 1) ด้านผู้เรียน ปลูกฝังทัศนคติ สร้างแรงจูงใจให้นักเรียนอยากเรียนบาลีให้กำลังใจนักเรียนด้วยรางวัล คำชื่นชมให้นักเรียนเรียนร่วมกันเป็นทีม ควบคุมดูแลการใช้สื่อของนักเรียนปรับหลักสูตรบาลีให้มีการเรียนพระไตรปิฏกบูรณาการการสอน นักเรียนเตรียมตัวอ่านหนังสือก่อนเข้าเรียนฝึกจับแง่คิดที่ถูกต้องแนะนำการอยู่ร่วมกันกับหมู่คณะ 2) ด้านโรงเรียนอบรมครู คัดเลือกครูที่มีคุณภาพมีสวัสดิการที่เหมาะสมให้ครูครูต้องพร้อมพัฒนาตนเองให้เวลาครูได้เรียนรู้และพัฒนาตนเองศึกษาดูงานสำนักเรียนที่ประสบความสำเร็จสร้างบรรยากาศในการเรียนให้เหมาะสม ทุ่มเทงบประมาณเพื่อการศึกษาผู้บริหารสร้างสัมพันธภาพที่ดีและแรงบันดาลใจกับบุคลากรทางการศึกษา แบ่งหน้าที่ชัดเจน หมั่นประชุมเนืองนิตย์ช่วยเหลืองานสำนักเรียนอื่นๆ แสวงหาความร่วมมือและงบประมาณเพื่อพัฒนาการศึกษาห้องเรียนสะอาด และมีอุปกรณ์การเรียนพร้อมใช้งานอยู่เสมอ 3) ด้านผู้สนับสนุนอ่านหนังสือร่วมกันเพิ่มช่องทางการสอบถาม จัดเรียนพิเศษเพิ่มเติมและให้กำลังใจ ไม่ซ้ำเติมนักเรียนที่สอบไม่ผ่าน 3. เสนอแนวทางการพัฒนา 3 ด้าน คือ 1) ด้านผู้เรียน ควรช่วยกันสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนอยากเรียนบาลี ควรจัดสรรให้นักเรียนใช้สื่อได้ในเวลาที่เหมาะสมควรปรับหลักสูตรบาลีให้เหมาะสมกับยุคปัจจุบัน มีการสนับสนุนให้นักเรียนได้ค้นคว้าเพิ่มเติม และอบรมการอยู่ร่วมกับหมู่คณะ 2) ด้านโรงเรียน 1. ด้านครู ควรอบรมครูพัฒนาครู จัดสวัสดิการให้เหมาะสม ให้มีการจัดประเมินครู 2. ด้านผู้บริหาร ควรสร้างแรงบันดาลใจให้ทุกฝ่ายทำร่วมกันเพื่อมุ่งไปสู่ความสำเร็จ จัดให้มีการศึกษาดูงาน กำหนดหน้าที่แต่ละฝ่ายอย่างชัดเจน และหมั่นประชุม 3. ด้านสภาพแวดล้อม ควรสร้างบรรยากาศที่ดีและจัดให้มีอุปกรณ์การเรียนพร้อมใช้งานอยู่เสมอ 3) ด้านผู้สนับสนุน ควรมีผู้ดูแลนักเรียนอย่างใกล้ชิดเมื่ออ่านหนังสือร่วมกันที่กุฏิหรือจัดเรียนพิเศษเพิ่มเติมให้นักเรียน หากนักเรียนไม่เข้าใจไม่กล้าถามปัญหาควรเพิ่มช่องทางในการส่งคำถามและควรให้กำลังใจไม่ซ้ำเติมผู้สอบไม่ผ่าน